Farz ve vacip namazların dışında, sevap kazanmak ve Allah'a yaklaşmak için kılınan namazlara nafile namaz denir. Nafileler, farzlardaki eksiklikleri tamamlamaya vesile olur ve kulun Rabbine olan bağını güçlendirir.
أَفْضَلُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلَاةُ اللَّيْلِ
Farz namazdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır.
Müslim, Sıyâm 202
1. Teheccüd (Gece) Namazı
Yatsıdan sonra bir süre uyuyup gecenin son bölümünde kalkarak kılınan namazdır. En az iki rekâttır; ikişer rekât hâlinde kılınır, sayısı dilediği kadar artırılabilir. Gecenin sessizliğinde yapılan dua ve istiğfar çok kıymetlidir.
وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ
Gecenin bir kısmında da kalk, sana mahsus bir nafile olmak üzere Kur'an ile teheccüd namazı kıl.
İsrâ suresi, 79. ayet
2. Duha (Kuşluk) Namazı
Güneş doğup bir mızrak boyu yükseldikten sonra, öğle vaktine kadar kılınan nafile namazdır. En az iki, en çok on iki rekâttır. İşe başlamadan önce kılınması güzeldir.
3. Evvabin Namazı
Akşam namazının farzı ve sünnetinden sonra kılınan nafile namazdır. Genellikle altı rekât kılınır (ikişer rekât olarak). "Evvâbîn", Allah'a çokça yönelenler demektir.
4. Tahiyyetülmescid
Mescide girildiğinde oturmadan önce kılınan iki rekâtlık nafile namazdır. Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلَا يَجْلِسْ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ
Sizden biri mescide girdiği zaman iki rekât namaz kılmadan oturmasın.
Buhârî, Müslim
Mescide girerken farz veya sünnet namazına durulursa, bu namaz tahiyyetülmescid yerine geçer. Mekruh vakitlerde kılınmaz.
5. İstihare Namazı
Önemli bir iş (evlilik, iş değişikliği, yolculuk gibi) için karar verirken Allah'tan hayırlısını dilemek amacıyla kılınan iki rekâtlık namazdır. Namazdan sonra Peygamberimizin öğrettiği istihare duası okunur. Önemli olan, kişinin kararını alırken akıl ve istişare ile hareket edip sonucu Allah'a bırakmasıdır. İstihare, rüya veya bir işaret beklemek anlamına gelmez; kalbin ferahlaması ve işlerin kolaylaşması şeklinde de tecelli edebilir.
Nafile Namazların Genel Kuralları
- Nafile namazlar abdestli ve temiz bir yerde, kerahat vakitleri dışında kılınır.
- Güneşin doğuşu, tam tepede oluşu ve batışı sırasında nafile namaz kılınmaz.
- Başlanılan nafile namaz bozulursa kazası gerekir (Hanefî mezhebi).
- Nafile namazlar evde kılınırsa daha faziletlidir.