Peygamber Efendimiz (s.a.v.) gönderiliş amacını şöyle özetlemiştir:
إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ
Ben ancak güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.
Ahmed b. Hanbel, el-Müsned
İslam yalnızca ibadetlerden ibaret değildir; insan ilişkilerinde dürüstlük, merhamet ve iyilik de dinin ayrılmaz parçasıdır.
1. Niyet: Her Şeyin Temeli
إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ
Ameller niyetlere göredir.
Buhârî, Müslim
Aynı davranış, niyete göre ibadet olabilir ya da boş bir iş olabilir. Ailesini geçindirmek için çalışmak, doğru niyetle yapıldığında ibadet sayılır. Bu hadis, İslam'ın temel prensiplerinden biridir; her işe başlarken kendimize "Bunu neden yapıyorum?" sorusunu sormayı öğretir.
2. Doğruluk
Resûlullah (s.a.v.), doğruluğun iyiliğe, iyiliğin de cennete götürdüğünü bildirmiştir; yalanın ise günaha ve cehenneme sürüklediğini söylemiştir (Buhârî, Müslim). Gençlik yıllarından beri "el-Emîn" olarak tanınan Peygamberimiz, ticarette, sözde ve davranışta doğruluğun en güzel örneğidir.
3. Komşuluk Hakkı
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurur: "Cebrâil bana komşu hakkında o kadar tavsiyede bulundu ki, onu mirasçı kılacak sandım." (Buhârî, Müslim) Yine bir hadiste: "Allah'a ve ahiret gününe inanan kimse komşusuna ikramda bulunsun." (Buhârî, Müslim)
- Komşunun hâlini hatırını sormak
- Yemekten ikramda bulunmak
- Rahatsız edecek gürültü ve davranışlardan sakınmak
- Hastalandığında ziyaret etmek, zor günlerinde yanında olmak
4. Güzel Söz ve Tebessüm
الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ
Güzel söz sadakadır.
Buhârî, Müslim
Peygamberimiz (s.a.v.), "Kardeşinin yüzüne tebessüm etmen sadakadır" buyurmuştur (Tirmizî). Hayatı kolaylaştıran, kalpleri birbirine yaklaştıran en basit ama en etkili ibadetlerden biri güler yüzlü olmaktır.
5. Kardeşliği Güçlendirmek
لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Sizden biriniz, kendisi için istediğini kardeşi için de istemedikçe (gerçek anlamda) iman etmiş olmaz.
Buhârî, Müslim
الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir.
Buhârî, Müslim
Günlük Hayatta Güzel Ahlak İçin Küçük Adımlar
- Her işe Allah rızası niyetiyle başlamak
- Söz verdiğinde sözünde durmak
- Birine kırıldığında af yolunu seçmek
- Gıybetten, alaydan ve kötü lakap takmaktan uzak durmak
- Ebeveyne ve yaşlılara saygı göstermek
- Her gün birine güzel bir söz söylemek veya yardımda bulunmak