Dinimizin temelini anlamak için üç kavramı bilmek gerekir: İslam (ibadet ve uygulama), iman (inanç esasları) ve ihsan (ibadette bilinç ve samimiyet). Bu üçü, meşhur Cibrîl hadisinde bir arada anlatılır.
İslam'ın Beş Şartı
بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامِ الصَّلَاةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالْحَجِّ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ
İslam beş şey üzerine kurulmuştur: Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın elçisi olduğuna şahitlik etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hac yapmak ve Ramazan orucunu tutmak.
Buhârî, Müslim
- Kelime-i şehadet: "Eşhedü en lâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh." Allah'ın tek olduğuna ve Hz. Muhammed'in (s.a.v.) O'nun kulu ve elçisi olduğuna inanıp bunu dile getirmek.
- Namaz: Günde beş vakit kılınan farz ibadet. Namaz nasıl kılınır?
- Zekât: Şartlarını taşıyan Müslümanların malından ihtiyaç sahiplerine verdiği hak. Zekât nedir?
- Oruç: Ramazan ayında imsaktan akşama kadar yeme, içme ve orucu bozan şeylerden uzak durmak. Ramazan ve oruç
- Hac: Gücü yetenlerin ömürde bir kez Kâbe'yi ziyaret edip belirli ibadetleri yapması. Hac ve umre
İmanın Altı Şartı
İman, Allah'ın bildirdiklerini kalpten tasdik etmektir. İmanın altı esası şunlardır:
- Allah'a iman: Allah'ın varlığına, birliğine ve bütün güzel sıfatlara sahip olduğuna inanmak.
- Meleklere iman: Allah'ın nurdan yarattığı, emrine daima itaat eden meleklere inanmak.
- Kitaplara iman: Allah'ın peygamberlerine indirdiği kitaplara, son olarak Kur'an-ı Kerim'e inanmak.
- Peygamberlere iman: Hz. Âdem'den Hz. Muhammed'e kadar bütün peygamberlere inanmak.
- Âhiret gününe iman: Ölümden sonra dirilişe, hesaba, cennet ve cehenneme inanmak.
- Kadere iman: Hayır ve şerrin Allah'ın bilgisi ve takdiriyle olduğuna inanmak.
İhsan: İbadette Derinlik
Cibrîl hadisinde ihsan şöyle tarif edilmiştir:
أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ
İhsan, Allah'ı görüyormuşsun gibi O'na ibadet etmendir. Sen O'nu görmüyorsan bile O seni görmektedir.
Müslim, İmân 1
İhsan; ibadeti sadece şekil olarak değil, Allah'ın huzurunda olduğumuz bilinciyle yapmaktır. Bu bilinç, insanın yalnızken de dürüst, merhametli ve adil olmasını sağlar.
Bu Şartları Hayatımıza Nasıl Yansıtırız?
- Namazı vaktinde ve huşû ile kılmaya özen göstermek
- Kazancımızı helalden sağlamak ve zekâtımızı vermek
- Kur'an'ı anlayarak okumak ve ahlakımızı onunla güzelleştirmek
- Her işte Allah'ın bizi gördüğü bilinciyle hareket etmek